بخش دوم

بندهاى ٣٦-٢٠

و زمانى كه اين بريتانيا را جنگاورانى  قوى ساختند

بى باكانى در آن روييدند شيفته پيكار

كه به روزگاران خويش فنونى زدند شگرف. 

بارى، در اين سرزمين شادكام، بزرگ عجايبى رخ داده 

بيش از هر شهرى كه من به چشم خود ديدم؛

و در ميان كسانى كه اينجا را ساختند، از ميان شاهان

آرتورِ شاه از همه شريف تر، آنطور كه من شنيدم

پس اينجاست كه داستانى مى آورم 

از مردى كه افسانه ايست ميان قهرمانان

و عجايبى از شگفتى هاى آرتور.

اگر شما هم دمى به داستان من گوش دهيد

آنرا خواهم گفت، همانگونه كه در ميدان شنيدم... از آغاز:

«اين است اين سروده
داستانى پرمغز و زيبا
با سخن هاى ويژه و نغز كآنان
هماره بودند در سر ما»

20ande quen þis bretayn watz bigged bi þis burn rych

21bolde bredden þerinne baret þat lofden

22in mony turned tyme tene þat wro₃ten

23mo ferlyes on þis folde han fallen here oft

24þen in any oþer þat I wot syn þat ilk tyme

25bot of alle þat here bult of bretaygne kynges

26ay watz arthur þe hendest as I haf herde telle 

27forþi an aunter in erde I attle to schawe

28þat a selly in si₃t summe men hit holden

29and an outtrage awenture of arthurez wonderez

30if ₃e wyl lysten þis laye bot on littel quile

    31.        I schal telle hit as tit as I in toun herde

32with tonge

33as hit is stad and stoken

34in stori stif and stronge

35with lel letteres loken

36in londe so hatz ben longe

بخش اول

اين ترجمه بندهاى ١٩-١ شعر است. متن انگليسى ميانه را براى دنبال كردن، بعد ترجمه مياورم. 

بعد از پايان محاصره و حمله تروآ

هنگام، كه ديوارها فروريختند و به خاكستر بدل شدند،

آن پهلوانى كه تور نيرنگ را بافت،

براى مكاريش به حق گناهكار شناخته شد.

انئاس نجيب و دودمان شريفش بودند 

كه با افتخار برجزاير غربى حكومت مى كردند:

رومولوس بزرگ به شتاب به روم رفت

و با شجاعت و غرور، آن شهر را ساخت

و اسم خود را، كه هنوز هم به آن شناخته مى شود، به شهر داد؛

تيكيوس در توسكانى دژها مى سازد؛

و لانگوباردها در لومباردى خانه پى مى افكنند؛

و در دوردست هاى درياى فرنگ، بروتوس خوشبخت

برروى تپه هاى گسترده و بلند و زیبای بريتانيا زندگى مى كند:

«آنجا كه جنگ و جور و جبر

هركدام به وقت خود بردند دولت

و رحمت و ذلت همواره

دست در دست آوردند بخت»

1siþen þe sege and þe assaut watz sesed at troye

2þe bor₃ brittened and brent to brondez and askez

3þe tulk þat þe trammes of tresoun þer wro₃t

4watz tried for his tricherie þe trewest on erþe

5hit watz ennias þe athel and his highe kynde

6þat siþen depreced prouinces and patrounes bicome

7welne₃e of al þe wele in þe west iles

8fro riche romulus to rome ricchis hym swyþe

9with gret bobbaunce þat bur₃e he biges vpon fyrst

10and neuenes hit his aune nome as hit now hat

     11        Ticius to Tuskan and teldes bigynnes

12langaberde in lumbardie lyftes vp homes

13and fer ouer þe french flod felix brutus

14on mony bonkkes ful brode bretayn he settez

[bob]

15wyth wynne

[wheel]

16where werre and wrake and wonder

17bi syþez hatz wont þerinne

18and oft boþe blysse and blunder

مقدمه

افسانه «سر گوين و پهلوان سبز» (Sir Gawain and the Green Knight) از قطعات معروف مجموعه داستان هاى آرتورشاه و دلاوران ميزگرد است. اين مجموعه داستان ها در قرون ١١ تا ١٥ ميلادى در تمام اروپا معروف و محبوب بودند و به زبان هاى فرانسه، آلمانى ميانه، انگليسى ميانه، و لاتين داستان هايى با تم آرتورى در دست است. به غير از داستان خود آرتور و پايتختش در كملوت، افسانه هاى پهلوان لنسلوت و عشق او به «گِنِور» همسر آرتور، داستان پارسيوال، و داستان سرگوين از جمله معروف ترين اين داستان ها هستند. 

با توجه به اين كه ادبيات اروپاى قرون وسطى در فارسى چندان قابل دسترس نيست، و اگر هم باشد متون داستانى و حماسى اى نظير سر گوين اكثراً مورد توجه قرار نمى گيرند، تصميم گرفتم اين متن را كم كم ترجمه كنم و در اين وبلاگ قرار دهم. شايد در آينده كار به انتشارش هم بكشد...

سعى مى كنم براى مفاهيم خاص يا اعلام مخصوص، پانوشته هايى تهيه كنم كه فهم متن را آسانتر كند. فعلاً توضيح اين كه لقب «سر» را هرچند كه مى شد با «جناب، عالى جناب، يا آقا» ترجمه كرد، اما چون لقب احترامى خاصى است كه با وجود استفاده متفاوتش در انگليسى امروز، در فارسى به عنوان يك لقب شناخته شده است، با همان «سر» ترجمه كردم. پهلوان را معادل انگليسى knight or knicht آوردم. هرچند كه در فارسى معادل فرانسوى اين لقب، به صورت شواليه، شناخته شده است، اما به نظرم آمد استفاده از شواليه كمى ثقيل است. با اندكى اغماض شايد بشود پهلوان را بدين معنى جا انداخت.